Alyuvarlar neden bölünemez?
Geçen gün bir belgeselde denk geldim, alyuvarların bölünemediğini söyleyince kafam karıştı. Yani vücudumuzdaki her hücre kendini yenileyip çoğalabiliyorken bunlar neden böyle bir yetenekten yoksun kalmış? Sanki bir nevi "kullan at" mantığıyla çalışıyorlarmış gibi hissettirdi bana. Sonuçta sürekli bir değişim içindeyiz ama bu hücreler neden daha kalıcı veya kendi kendini yenileyebilir bir yapıda değil, hiç anlam veremedim.
Acaba bu durumun vücuttaki oksijen taşıma işiyle bir bağlantısı mı var, yoksa sadece enerji tasarrufu mu yapılıyor? Eğer bölünebilselerdi belki vücudumuz çok daha farklı bir işleyişe sahip olurdu diye düşünmeden edemiyorum. Bu konu hakkında bilgisi olan veya mantıklı bir teorisi olan var mı? Gerçekten bu kadar hayati bir görevi olan hücrelerin neden bu kadar kısıtlı bir ömre sahip olduğunu merak ediyorum.
Hücre döngüsü konusunda kafanın karışması çok normal çünkü internette her kaynak farklı bir süre verip duruyor. İşin aslı, bu süreç kesinlikle her hücrede aynı işlemiyor. Vücudumuzdaki hücrelerin bölünme hızı, bulundukları dokuya ve o anki ihtiyaç durumuna göre acayip değişkenlik gösteriyor. Mesela bir bağırsak epiteli çok hızlı yenilenirken, sinir hücreleri gibi bazıları neredeyse hiç bölünmüyor. Yani sabit bir "saat" yok, tamamen hücrenin tipine ve vücudun o anki gereksinimlerine bağlı bir durum.
Genel bir fikir vermesi açısından, memeli hücrelerinde ortalama bir döngü yaklaşık 24 saat sürebiliyor. Bunun da büyük bir kısmı, yani yaklaşık 20-22 saati hazırlık aşaması olan interfaz ile geçiyor. Geriye kalan 1-2 saatlik dilim ise asıl bölünmenin yaşandığı mitotik evre oluyor. Tabii bu süreler bölünme hızına göre 8 saat ile 100 saat arasında bile gidip gelebilir. Gözle görülebilir bir hızda değil tabii ki, zaten o kadar hızlı olsa vücudumuzda bambaşka şeyler olurdu ama mikroskop altında zaman atlamalı çekimlerde izlemek cidden etkileyici, süreci anlık takip edebiliyorsun.
Özetle, süre aslında tamamen hücrenin ne kadar "meşgul" olduğuna bağlı. Kendi kendini yenileme ihtiyacı arttıkça döngü hızlanabiliyor ama bu öyle bir saniyede olup biten bir şey değil. Eğer hücre bölünmesi gözle görülecek kadar hızlı olsaydı, muhtemelen her yerimiz sürekli yara bere içinde gibi görünürdü. Vücudun bu döngüyü kontrol altında tutması, sağlığımızı korumak için attığı en önemli adımlardan biri diyebilirim.
- Bilgisayar
- Bilim
- Biyografi
- Biyoloji
- Coğrafya
- Diğer
- Din - İnanç
- Diyet - Fit yaşam
- Dizi - Film
- Doğa
- Edebiyat
- Eğitim
- Felsefe
- Fen bilimleri
- Fizik
- Hayvanlar
- İlişkiler
- İş - Ekonomi
- İtiraflar
- Kimya
- Kültür
- Matematik
- Müzik
- Nasıl yapılır?
- Oyunlar
- Psikoloji
- Sağlık
- Seyahat
- Siyaset
- Spor
- Stil - Moda
- Tarih
- Teknoloji
- Yabancı Dil
- Yazılım - Kodlama
- Yiyecek - İçecek
Ursula Beike adlı üyenin sorusuna 1 kişi cevap verdi.