İsrail Devleti’nin kuruluş süreci ve 1948 savaşı

İsrail’in kurulduğu dönemler ve o 1948 savaşı mevzusu nedense hep kafamı kurcalıyor, tarih kitaplarında yazanlar sanki sadece bir tarafı anlatıyor gibi geliyor bana. Geçen sene Edirne'de eski bir sahafa denk gelmiştim, orada tozlu bir dünya tarihi atlası karıştırırken 1947 yılına ait bir harita gördüm, sınırlar bugün bildiğimizden çok daha farklıydı. O haritaya bakınca insanın aklına o dönem yaşanan göçler, o bitmek bilmeyen gerginlikler geliyor; bir gecede nasıl o kadar insan yerinden oldu, uluslararası dengeler nasıl bi anda bu hale geldi insanın havsalası almıyor valla. O dönemdeki İngiliz mandasının rolü de çok karışık, herkesin kendi çıkarına göre şekil verdiği bir düzenin ortasında kalan sivillerin durumu tam bir muamma.

Savaşın başladığı o günlerde, yani 1948'de yaşanan o büyük kırılma, aslında bugünkü çoğu sorunun da ana kaynağı gibi. Televizyonda falan izliyoruz sürekli, ordan burdan bir şeyler duyuyoruz ama işin arka planındaki o stratejik hamleleri veya liderlerin nasıl karar aldığını tam anlayamıyorum. Bizim burada da Balkan göçü hikayeleri çok anlatılır, dedelerimiz hep ne zorluklarla geldiklerini söylerler; o yüzden 1948'deki o göç dalgasının yarattığı travmayı sanki biraz anlayabiliyorum gibime geliyor. Sizce bu işin kökeninde o dönemki büyük güçlerin stratejik hataları mı var yoksa bu kaçınılmaz bi süreç miydi, ne düşünüyorsunuz?