İbn-i Sina hangi delili savunur?

İbn-i Sina'nın savunduğu en ünlü delil, İmkân ve Vücûb Delili (Zorunluluk ve Mümkünlük Delili) diye geçer. Hani o meşhur "Vâcibu'l-Vücûd" (Varlığı Zorunlu Olan) kavramı var ya, o buradan geliyor. Diyor ki, evrende gördüğümüz her şey var olmak için başka bir şeye muhtaçtır (Mümkün Varlık). Ama bu zincir sonsuza kadar gidemez, en sonda var olmak için hiçbir şeye muhtaç olmayan, kendi kendine var olan bir şey olmalı. İşte o Varlığı Zorunlu Olan (Tanrı) diyor.

İbn-i Sina'nın savunduğu delil felsefede çok önemli bir yere sahiptir, adı İmkân (Mümkünlük) ve Vücûb (Zorunluluk) Delili'dir. Bu delilde, varlıklar arasında yaptığı ayrımla öne çıkıyor: Bir şey ya kendiliğinden vardır (Vâcib) ya da var olmak için bir nedene ihtiyacı vardır (Mümkün). Diyor ki, evrendeki her şey var olmak için dış bir nedene muhtaçtır (Mümkün Varlıklar). Eğer bu durum sonsuza kadar sürseydi, hiçbir şey var olmazdı. Dolayısıyla, bu zinciri başlatan ve varlığı için başka hiçbir şeye ihtiyaç duymayan, ezeli ve ebedi bir Zorunlu Varlık olmalıdır. Bu, Allah'ın varlığını kanıtlama yöntemidir. Yani temelde Vücûb Delili'ni savunur.

O adamın en çok bilinen kanıtı Zorunlu Varlık (Vâcibu'l-Vücûd) dediği şey. Yani diyor ki, dünyada gördüğün her şeyin bir sebebi var ve o sebep de başka bir şeyden var olmuş. Ama bir yerde bu zincir durmalı, yoksa saçma olur. Durduğu yerdeki o ilk varlık, kendi kendine var olan ve başka bir şeye ihtiyacı olmayan varlık işte Tanrı'dır diyor. Delilin adı "imkân ve vücûb" yani mümkünlük ve zorunluluk delili diye geçiyor.