İbn-i Sina hangi felsefi görüşü savunur?

İbn-i Sina'nın felsefesi çok katmanlı bir şey. Tek bir görüşe sığdırmak zor ama genel olarak Meşşailik yani Aristotelesçilik geleneğinin İslam dünyasındaki en büyük temsilcisi diyebiliriz. O, Aristoteles'in mantık ve metafizik sistemini alıp, kendi inancıyla yani İslam inancıyla harmanlamış. Fârâbî'den çok etkilenmiş, hatta onun yolundan gitmiş. Yani hem rasyonalist hem de sistematik bir felsefesi var. Akıl yürütmeyi çok önemsiyor ve Tanrı'nın varlığını da akılla ispatlamaya çalışıyor. Ama kendine has yorumları da var, öyle birebir kopyalamamış.

Meşşai felsefesini savunur. O, Farabi'den devraldığı Aristotelesçiliği İslami çerçevede geliştirmiştir. Anahtar kelimeler: Rasyonalizm, Varlık (Vacip-Mümkün ayrımı). Çok sistematik bir adamdı.

Net olarak Meşşai Okulu'nun İslami versiyonunu savunuyor. Bu, temelde Aristo felsefesine dayanır. Meşşailik, yürüyerek ders verme geleneğinden geliyor (peripatetik). İbn-i Sina bu akımı zirveye taşımıştır. O'nun en büyük katkısı, Varlık (Vacibu'l-Vücud - Mümkünü'l-Vücud ayrımı) metafiziğine odaklanmasıdır. O, Tanrı'nın varlığını kanıtlarken mantık ve akıl yürütmeyi kullanır. Ayrıca felsefesini tıp, matematik gibi diğer bilimlerle de birleştirmiş, bu da onu çok yönlü yapmış. Saf akılcılık, yani rasyonalizm onun ana görüşüdür.

İbn-i Sina, İslam felsefesi içindeki Meşşailik akımının en büyük isimlerinden. Bu akım, Antik Yunan filozofu Aristoteles'in (Aristo) öğretilerini esas alır. Ama şöyle bir durum var; o sadece Aristo'yu tekrarlamaz. Özellikle Yeni Platonculuk'tan gelen bazı unsurları da kendi sistemine dâhil ederek özgün bir yapı kurmuştur. En önemli fikri, Varlık Felsefesi'dir. O, varlıkları "Zorunlu Varlık" (Tanrı) ve "Mümkün Varlık" (evrendeki her şey) diye ikiye ayırır. Onun felsefesi, akıl ve mantık yoluyla hakikate ulaşmayı hedefler, yani rasyonalist bir çizgidedir. Bu görüşleri, daha sonra Batı felsefesini de etkilemiştir.

İbn-i Sina tam bir Aristo hayranı. Savunduğu görüşe Meşşailik diyorlar. Meşşai, yürüyen demekmiş zaten, Aristo'nun öğrencilerine ders verirken yürümesinden geliyor. O, aklı en ön planda tutan, bilimsel ve mantıksal bir felsefeyi savunur. Rasyonalizm yani. Tıp alanındaki bilgisi de bu mantıksal sisteminden gelir.

İbn-i Sina, klasik Meşşai (Peripatetik) felsefeyi benimser. Yani Aristo'nun izinden gidenlerden. Ama bence onun felsefesinin en can alıcı noktası epistemolojisindeki (bilgi teorisi) farklılık. O, insan aklının aktif bir rolü olduğunu ve bilgiye ulaşmada önemli bir unsurun Faal Akıl olduğunu savunuyor. Bu Faal Akıl, bizde doğuştan gelen potansiyel aklın bilgiye dönüşmesini sağlıyor. Yani sadece duyu organları veya mantık değil, ilahi bir kaynaktan gelen bilgi akışını da sisteme dâhil ediyor. Bu, onu sadece bir Aristo takipçisi olmaktan çıkarıp, özgün bir filozofta yapıyor.