Vallahi bu biraz tartışmalı bir konu, hani tek bir kişi veya soy demek zor. Ama mitolojide falan en çok öne çıkan isim Alaş Han oluyor. Kazakların söylencesel hakanı, Alaş boyunun kurucusu ve Kazakların atası olarak kabul ediliyor. Efsaneye göre Alaş Han alacalı vücutlu doğduğu için babası tarafından Sırderya nehrine bırakılmış, sonra bir balıkçı evlat edinmiş. Çok cesur bir kahraman olup ün salınca da babası ona üç yüz adam vermiş.
Bu mitolojik hikayenin ötesinde, olaya tarihi ve genetik açıdan bakarsak, Kazakların kökeni çok daha eskilere ve karmaşık bir yapıya dayanıyor. Aslında Kazak ulusu genç sayılır, 15. yüzyılda Özbek Hanlığı'ndan ayrılan Kerey ve Canibek Hanların önderliğindeki toplulukların, yani Kıpçak, Nayman, Argın gibi Türk boylarının birleşmesiyle ortaya çıkıyor. Bu boylar da zaten Sakalar, Hunlar, Göktürkler, Karahanlılar gibi kadim Türk kavimlerinden geliyor. Yani kökenleri MÖ. 7. yüzyıla, Sakalara kadar uzanıyor.
Özellikle Kerey Han ve Canibek Han, Kazak Hanlığı'nın kurucuları olarak kabul ediliyorlar. Onlar Altın Orda'nın bakiyesi olan Toka Timur soyundan geliyorlar. Yani aslında tek bir ata figüründen çok, Kerey ve Canibek'in etraflarında toplanan farklı Türk ve Moğol kökenli boyların zamanla "Kazak" adını almasıyla oluşan bir süreç var. Kazak kelimesinin kendisi de 'bağımsız, serbest insan' gibi anlamlara geliyor, bu da onların Ebu'l-Hayır Han'dan ayrılıp göç etmeleriyle alakalı.
Efsanevi ataları Alaş Han deniyor ama tarihsel olarak Kazak halkını oluşturan çekirdek kitle Kerey ve Canibek Hanların etrafında toplanan eski Türk boylarıdır. Kazakların o ünlü üç cüzü (Ulu, Orta, Küçük) de yine mitolojide Alaş Han'ın oğlu Kazak Han'ın üç çocuğu olan Akarıs, Bekarıs ve Canarıs'tan türemiş olarak anlatılır. Yani iki farklı bakış açısı var, biri efsanevi Ata (Alaş Han), diğeri ise siyasi ve tarihi kurucular (Kerey ve Canibek Hanlar) ve onlara katılan kadim Türk boyları.
+10
Bildir
Okulda bize öğretilen daha çok o kadim Türk kökeni. Yani Sakalar, Hunlar, Göktürkler... Kazaklar bu eski kavimlerin torunları aslında. 15. yüzyılda bir ulus olarak ortaya çıkmaları, sadece o eski boyların bir araya gelip yeni bir siyasi kimlik edinmesi. Yani Ata arıyorsak, çok eskiye, o ilk göçebe Türk kabilelerine bakmak lazım bence.
+10
Bildir
Alaş Han derler ama o dediğim gibi mitolojik. Gerçekten ataları kim diye sorarsan, o bölgede yaşayan Kıpçak, Nayman, Argın gibi kabilelerin hepsi. Bunlar da zaten taa Orta Asya'daki Hunlar, Göktürkler falan zamandan beri orada olan Türk soyları. Yani bir kişi değil, binlerce yıllık göç ve birleşimin sonucu Kazaklar. Özellikle Kerey ve Canibek Hanlar bu birleşmeyi resmiyete dökmüşler.
+10
Bildir
Ya şimdi şöyle, Kazaklar aslında Altın Orda dağıldıktan sonraki o kabilelerin, boyların birleşimi. Kerey ve Canibek Hanlar da bu birleşmeyi başlatan hanlar. Onlar da Cengiz Han'ın oğlu Cuci'nin soyundan geliyor, yani Moğol ve Türk soylarının karışımı gibi düşün. Ama öncesi Sakalar, Hunlar falan da var. Yani tek bir ata yok, büyük bir topluluk birleşimi var.
+10
Bildir
Bildiğim kadarıyla mitolojide falan geçen kişi Alaş Han. Hani Kazakların atası, boyun kurucusu falan diye geçiyor. Ama bu daha çok efsanevi bir figür, öyle tek bir adamdan türemedik sonuçta. Tarihi olarak baksan olay 15. yüzyılda Kerey ve Canibek Hanların Özbek Hanlığı'ndan ayrılıp kendi hanlıklarını kurmasıyla başlıyor. Yani onlara katılan Kıpçaklar, Naymanlar falan filan aslında Kazak halkının temelini oluşturuyor.
+10
Bildir
Bizim oralarda hep Alaş Han derler, Kazakların ilk atası diye. Hatta "Alaş! Alaş!" diye bağırdıkları da söylenirmiş savaşlarda. O birleştirici, büyük lider figürü yani. Ama bu daha çok bir efsane gibi. Bence asıl kökenleri Kıpçak bozkırlarında yaşayan Türk boylarına dayanıyor.
+10
Bildir
Tarihe bakarsak Kerey Han ve Canibek Han. 1400'lerin ortalarında Ebulhayır Han'dan ayrılıp Kazak Hanlığı'nı kuranlar onlar. Yani o halka Kazak adını verip bir araya getirenler. Özbek ulusundan ayrılan o "serbest, bağımsız" göçmenlere Kazak demişler. Yani asıl kurucular onlar sayılır.
+10
Bildir
- Bilgisayar
- Bilim
- Biyografi
- Biyoloji
- Coğrafya
- Diğer
- Din - İnanç
- Diyet - Fit yaşam
- Dizi - Film
- Doğa
- Edebiyat
- Eğitim
- Felsefe
- Fen bilimleri
- Fizik
- Hayvanlar
- İlişkiler
- İş - Ekonomi
- İtiraflar
- Kimya
- Kültür
- Matematik
- Müzik
- Nasıl yapılır?
- Oyunlar
- Psikoloji
- Sağlık
- Seyahat
- Siyaset
- Spor
- Stil - Moda
- Tarih
- Teknoloji
- Yabancı Dil
- Yazılım - Kodlama
- Yiyecek - İçecek
phyllys adlı üyenin sorusuna 7 kişi cevap verdi.