Marshall Yardımı’nın Türkiye ekonomisine etkisi

bizim buralarda eskiden kalma traktörlere bakınca hep o meşhur marshall yardımı aklıma gelir. rahmetli dedem anlatırdı, o dönemler tarımda makineleşme deyince akla ilk o dışarıdan gelen yardımlar gelmiş. tarlalara ilk o traktörler girdiğinde dedemlerin gözlerindeki o parıltıyı çocukken bile fark ederdim, sanki memleket bir anda kabuğunu kırmış gibi. tabii o zamanlar biz çocuktuk, anlamıyorduk bu dış borçtur, bağımlılıktır, tarım politikasıdır ne demektir. ama şimdi dönüp bakıyorum da o yardımlar aslında bizim toprağın kaderini nasıl da kökten değiştirmiş, bereket mi getirdi yoksa dışa bağımlı mı bıraktı orası hala kafamı karıştırıyor.

geçen gün çarşıda eski bi eşya dükkanında o dönemlerden kalma bir broşür gördüm, üzerinde gülücük saçan çiftçiler falan. yani teknoloji gelmiş gelmesine de, sanki bizim yerli üretim biraz baltalanmış gibi geliyor bana. şimdi bizim buradaki ziraatçı arkadaşlarla da konuşurken hep aynı mevzu açılıyor, "o dönemler bir geçiş dönemiydi ama biz kendi sanayimizi kurmak yerine hep başkasına bel bağladık" diyen çok oluyor. hatay'ın sıcağında oturup o günleri düşününce, acaba o yardımlar olmasaydı biz kendi yağımızda kavrulup daha mı sağlam bir ekonomik temel atardık diye düşünmeden edemiyorum. sizin bu konuda düşünceleriniz neler, sizce o yardımlar gerçekten bir kalkınma hamlesi miydi yoksa sadece günü kurtarmaya yönelik bir oyun mu?