Boşanmada kadının beyanı esas mıdır?

Hukuki terminolojide "beyanın esas olması" diye bir ilke, boşanma davaları için geçerli değildir. Türk Medeni Kanunu'ndaki boşanma davalarında "ispat yükü" iddia eden taraftadır. Kadın boşanmak isterken neyi sebep gösteriyorsa, o sebebi kanıtlamak zorundadır.

Ancak, bazı özel durumlar vardır. Örneğin, şiddet veya cinsel taciz iddialarında, delil elde etmenin zorluğu nedeniyle, Yargıtay tutarlı, çelişkisiz ve detaylı kadın beyanını diğer yan delillerle (tanık, rapor, mesaj) birleştiğinde güçlü bir karine olarak kabul edebiliyor. Yani beyanı tek başına yetmez, ama diğer davalara göre ispatı kolaylaştıran bir ağırlığı vardır.

"kadının beyanı esastır" lafı daha çok savcılık ve karakol işlerinde, yani suç duyurularında geçiyor. Orada kadın bir şiddet olayı bildirince hemen işlem başlatılıyor, ciddiye alınıyor. Ama boşanma davası bambaşka bir şey.

Boşanma Medeni Hukuk davası. Burada herkes iddiasını delille desteklemek zorunda. Kadın "kocam hakaret etti" derse, mahkeme "tanığın var mı, mesajın var mı" diye soruyor. Öyle sözle boşanma olmaz, kanunlar öyle işlemiyor.

Benim çevremde de çok konuşuluyor bu. "Kadının beyanı esastır" deniyor ama boşanma davasında tam olarak öyle işlemiyor. Yani, ben kocamın beni aldattığını söylesem bile, bunu telefon kayıtları, otel makbuzları falan gibi şeylerle ispatlamam gerekti. Sadece benim sözüm yetmedi.

Ama eğer fiziksel şiddet falan varsa işin içinde, o zaman savcılık kısmı, uzaklaştırma kararı falan alırken kadının beyanı çok ciddiye alınıyor. Yani şiddet durumlarında beyan güçlü ama boşanma kararı verilirken her şey kanıtla oluyor.

Ya bu tamamen şehir efsanesi. Sanki kadın bir laf etti mi boşanma hemen oluyor sanıyorlar. Mahkeme tek taraflı çalışmıyor ki. Her iki tarafın da sözleri dinleniyor ve hakim hepsini dengelemeye çalışıyor.

Eğer kadın delil sunamazsa, erkek de karşı delillerle kendisini savunursa, kadının iddiaları havada kalır. Hatta bazen kadın yalan beyan verip davayı uzatınca kendisi kusurlu bile sayılabiliyor. Yani esas olan beyan değil, ispat.

Yok öyle bir dünya ya! "Kadın ne derse o olur" falan diyorlar ama öyle değil işte. Eğer çekişmeli boşanma davasıysa, mahkeme salonu savaş alanı gibi.

Kadın bir şey iddia ederse, mesela kocam bana kötü davrandı derse, bunun tanığı olması lazım, mesajlaşması olması lazım, bir kanıta dayanması lazım. Sadece "Ben boşanmak istiyorum çünkü o kötü" demekle olmuyor. Hakim kanıt istiyor. Öyle olsa herkes istediği gibi boşanırdı.

Benim komşumun boşanması 3 sene sürdü. Kadının beyanı esas olsaydı 3 senede bitmezdi herhalde. Kadın kocasının kendisini evde yalnız bıraktığını, ilgilenmediğini söyledi, kocası da tam tersini ispatlamaya çalıştı.

Hakim ikisini de dinledi, tanıkları çağırdı, evi gezdiler falan. Yani her şey eşit dinleniyor. Kadının sözü tabii ki ciddiye alınıyor ama ispat yoksa o söz sadece bir şikayet olarak kalır. Asıl önemli olan, kadının o söylediği şeyin belgesini sunabilmesi.