Hangi durumda hakim bosamaz?

Benim bildiğim kadarıyla, eğer eşlerden biri çok ağır kusurlu olduğu halde boşanma davası açarsa ve karşı taraf "ben boşanmak istemiyorum, o evliliği yıktı" derse, hakim o davayı reddediyor. Buna "affetmiş sayılma" durumu da ekleniyor. Yani diyelim ki eşin seni aldattı ama sen bu durumu bildiğin halde bir süre daha evli kalmaya devam ettin, sonra dava açtın. Bu durumda hakim "sen bu durumu affetmişsin, şimdi tekrar boşanma sebebi yapamazsın" diyebilir.

 Hakim ne zaman boşamıyor biliyor musun? Eğer ortada evlilik birliğinin temelden sarsıldığını gösteren ciddi bir kanıt yoksa. Yani adam ya da kadın gelip "anlaşamıyoruz" dese bile hakim hemen boşamıyor. Gerçekten o evliliğin artık yürüyemeyeceği, çekilmez hale geldiği ispatlanmalı. Mesela sadece ufak tefek tartışmalar, kısa süreli küslükler falan boşanma sebebi sayılmıyor. Hakim diyor ki, "Bunlar her evde olur, oturup düzeltin."

Şöyle bir durum var, eğer boşanma davası açan kişi (davacı), boşanmaya neden olan olaylarda tamamen kusurlu ise ve buna rağmen dava açıyorsa, karşı taraf (davalı) da itiraz ederse hakim davayı reddedebilir. Bu duruma hukukta "dava açma hakkının kötüye kullanılması" deniyor sanırım. Yani sen her şeyi yapmışsın, evliliği sen bitirmişsin ama kalkıp bir de dava açıyorsun. Davalı "ben boşanmak istemiyorum, zaten kusurlu olan o" derse hakim boşamıyor. Ama bu çok sık rastlanan bir şey değil, genelde kimin kusurlu olduğuna bakılıyor.

Bizim komşunun davası reddedilmişti. Kadın, kocasıyla sadece arada sırada laf dalaşı yaptığını, kocanın ona ilgi göstermediğini söylemiş. Hakim de demiş ki, "bunlar evlilik içinde normal şeylerdir, birliğin temelden sarsıldığına dair daha ciddi bir durum yok." Yani hakim, evliliği sürdürme ihtimali olan çiftleri hemen ayırmamaya çalışıyor. Hafif kırgınlıklar, geçici anlaşmazlıklar boşanma sebebi sayılmıyor.

 Ya bir de anlaşmalı boşanmada falan hakim boşamamazlık etmez, protokol varsa. Ama çekişmeli davada taraflar mahkemeye tam tersi şeyler anlatırsa, ikisi de "ben daha az kusurluyum" diye çıkarsa, hakim de ortada somut, net bir delil bulamazsa, yani olaylar havada kalırsa davayı reddetme ihtimali var. Özellikle delil toplama işi çok önemli, şahitler, mesajlar falan çok sağlam olmalı.

 En kritik durum şudur: Eğer davacı, boşanmaya sebep olan olaylarda kendisi daha ağır kusurluysa (örneğin kendisi aldattıysa veya şiddet uyguladıysa) ve karşı taraf boşanmak istemiyorsa, hakim bu davayı reddeder. Bu, kanunda kusurlu olanın boşanma davası açamayacağına dair bir madde var ondan dolayı. Ha bir de, taraflardan birinin zina gibi özel bir boşanma sebebi ileri sürdüğü halde bunu ıspatlayamaması durumu var. İspatlanamayan özel boşanma sebebi, genel boşanma sebebi (evlilik birliğinin sarsılması) olarak bile kabul edilmeyebilir, o zaman da hakim davayı reddedebilir. Yani ispat olmadan iş yürümüyor.