Tarlaya kaçak ev yapmanın cezası nedir?

Valla Nurdamla hanım, o işlere hiç bulaşmayın derim. Bizim çevrede de çok yapan oldu, sonu genelde hüsranla bitiyor. Tarlaya ev yapmak demek, imar mevzuatına göre kaçak yapı kategorisine giriyor. Belediye ekipleri fark ettiği an önce ciddi bir para cezası kesiyorlar, ardından da o evi yıkmak için size belli bir süre tanıyorlar. Kendi imkanlarınızla yıkmazsanız, gelip kepçeyle yıkıyorlar ve yıkım masrafını da çatır çatır sizden tahsil ediyorlar.

İşin bir de hukuki boyutu var, imar kirliliğine neden olma suçundan dolayı savcılığa suç duyurusunda bulunuluyor. Yani sadece para cezasıyla kurtulmak zor, mahkemelik olma ihtimaliniz çok yüksek. Hele bir de tarım arazisi üzerine yapıyorsanız iş daha da sarpa sarıyor. Tarlanın vasfı değişmediği sürece o ev orada hep bir "risk" olarak kalır. Yarın bir gün elektrik, su bağlatayım deseniz o da ayrı bir dert zaten, resmi izin olmadan hiçbir şey yapamazsınız.

Bizim atölyedeki abilerden biliyorum, zamanında heves edip yapanların hepsi pişman oldu. Adamlar hem tonla masraf yaptı hem de sonunda ev yıkılınca eldeki malzemeler de çöp oldu. Eğer ileride başınız ağrımasın istiyorsanız, en güzeli imarlı bir yerden arsa bakmak. Kaçak yapıya harcayacağınız parayı düzgün bir yere yatırmak daha mantıklı, sonuçta huzur her şeyden önemli.

Valla o işler çok karışık. Tarlaya kaçak ev yaparsan önce belediye ya da il özel idaresi gelip tutanak tutar, yani yapı tatil zaptı derler adına. Sonra da yıkım kararı alırlar. Ama ondan önce bir de üstüne büyük bir imar para cezası keserler. Biliyorum komşum yaşadı bu durumu.

Para cezası kısmı çok can yakıcıdır. Ceza, yapının metrekaresine, yapıldığı yerin imar durumuna (tarla olması cezayı arttırır), yapı sınıfına ve emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerine göre hesaplanıyor. İmar planı olmayan alanda kaçak yapmak cezayı katlıyor. Yani sadece ceza ödeyip kurtulmak zor, bir de yıkım masrafı ekleniyor.

 Tarlaya kaçak ev yapmanın cezası sadece idari para cezası ve yıkımla bitmiyor. Türk Ceza Kanunu'nda da "İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu" diye bir madde var, TCK 184. Buna göre ruhsatsız veya ruhsata aykırı bina yapan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla yargılanabilir. Eğer sonradan yapıyı ruhsata uygun hale getirirsen ya da yıkarsan, bu ceza davası düşebiliyor. Yani iki farklı ceza türü var, biri para cezası ve yıkım, diğeri hapis cezası.

Kaçak yapı cezası günümüzde çok ağırlaştı. Kanunlar sürekli değişiyor ama temel olarak üç yaptırımı var: Birincisi, yapıyı mühürleme ve inşaatı durdurma. İkincisi, yapının niteliği ve aykırılığın boyutuna göre metrekare bazında hesaplanan idari para cezası. Üçüncüsü ve en kötüsü de, yapıyı ruhsata uygun hale getirmezsen yıkım kararı alınması. Eğer yıkım kararına rağmen kullanmaya devam edersen, bir de hapis cezası riskiyle karşı karşıya kalabilirsin. Tarlaya yapılan yapı da genellikle imar planına aykırı olduğu için ceza oranı yüksek çıkar.

Kaçak yapının cezası iki aşamalıdır. İlk olarak idari bir süreç başlar. Yapı mühürlenir ve sana bir ay süre verilir, ya ruhsat al ya da yapıyı mevzuata uygun hale getir diye. Yapamazsan, hem yıkım kararı çıkar hem de 3194 sayılı İmar Kanunu'na göre metrekare üzerinden hesaplanan çok yüksek bir idari para cezası kesilir. Bu ceza yapının bulunduğu alanın özelliğine göre katlanarak artar.

Bizim buralarda da çok oluyor bu maalesef. Jandarma ya da muhtarlık bildiriyor hemen. İşin en kötü yanı, o evi yıkmak zorunda kalman ve yıkım masrafını bile kendin ödemek zorunda kalman. Eğer sen yıkmazsan, belediye yıkar, masrafını da sana faiziyle yansıtır. Yani hem para cezası yiyorsun hem de yaptığın ev boşa gidiyor.