Efor testi ile damar tıkanıklığı tespiti mümkün oluyor mu?

Mümkün oluyor tabi ki, zaten yapılma amacı o. Kalp krizi riskini falan da belirliyorlar bununla. Kalbin yük altında çalışmasını izleyerek kan akışı sorunu olup olmadığını anlıyorlar. Eğer tıkalı bir damar varsa kalp kası yeterli oksijeni alamayınca hemen EKG'ye yansıyor bu durum. Basit ve ucuz olduğu için de en başta bunu yapıyorlar.

efor testi koroner arter hastalığı (damar tıkanıklığı) tanısında kullanılan non-invaziv (girişimsel olmayan) bir tarama testidir. Tıkanıklığı direkt görmez, tıkanıklığın yol açtığı fonksiyonel bozukluğu, yani kalbin beslenme yetersizliğini EKG üzerinden yakalar. Bu yüzden "olası tıkanıklık" deriz, "kesin tıkanıklık" demeyiz. Kesin görmek için anjiyo lazım.

Şöyle düşün, bir arabanın motoruna gaz veriyorsun. Eğer bir arızası varsa gaza basınca daha belirginleşir ses veya tekleme. Efor testi de aynı mantık. Kalbe 'hadi şimdi hızlı çalış' diyor, eğer damarlarda tıkanıklık varsa o hızlanmaya ayak uyduramıyor ve hemen EKG'ye sinyal düşüyor. Yani evet, damar tıkanıklığının etkilerini tespit etmek mümkün, bu da zaten tıkanıklığın varlığına işaret ediyor. Ama dediğim gibi, sadece bir ön tanı.

Efor testi, göğüs ağrısı (anjina) şikayeti olanlarda veya risk grubundakilerde ilk başvurulan testlerden biri. Eğer test sırasında tipik göğüs ağrısı başlar ve EKG'de değişiklik olursa, bu koroner arter hastalığı (yani damar tıkanıklığı) için çok güçlü bir kanıt sayılır. Ama unutma, testin negatif çıkması da "damarın kesinlikle temiz" demek değil her zaman. Küçük tıkanıklıkları ya da kılcal damar sorunlarını atlayabilir.

Bizim bi komşu da yaptırmıştı. Dedi ki, doktor test sırasında kalbi yorarak, tıkalı damarın yetersiz kaldığı anda kalbin elektriksel aktivitesinin değiştiğini görüyoruz, demiş. Yani evet, tespit ediyor, ama dolaylı yoldan. Direkt tıkanıklığın kendisini değil, o tıkanıklığın yaptığı hasarı fark ediyor test.

Vallahi bizim dayı efor testinde baya yüksek risk çıkmıştı. Doktor hemen anjiyo yapalım demişti. Anjiyoda da üç damarının tıkalı olduğu ortaya çıkmıştı. Yani benim kişisel gözlemim, evet, tespiti için ilk ve önemli bir adım. Ama tabii doktorlar her zaman ek tetkikler isteyebiliyor. Tıkanıklığın yerine, ciddiyetine falan bağlı sanırım bu.