KOAH hastası ömrü ne kadar?

Benim teyzem ağır KOAH hastasıydı ama sigarayı bıraktıktan sonra durumu inanılmaz düzeldi. Doktoru bize şunu dedi: Bu hastalık öldürmez, ihmal öldürür.

KOAH'ın ömrü kısalttığı doğru, ama bu genelleme herkese uymuyor. Eğer hasta:

• Sigarayı anında bırakırsa,

• Düzenli rehabilitasyon yaparsa,

• Özellikle beslenmesine dikkat ederse (akciğerler enerji yakmada zorlandığı için özel beslenme gerekebilir),

• Ve en önemlisi, akciğer enfeksiyonlarından korunursa,

yaşam süresi tahmin edilenden çok daha iyi olabilir. Yani karamsar olmamak lazım, hastanın elinde hala kontrol edebileceği çok şey var.

KOAH'ta ömür ne kadardır sorusunun tek bir cevabı yok. Bunu belirleyen en önemli şey hastalığın evresidir. KOAH'ın dört evresi var (Hafif, Orta, Ağır ve Çok Ağır).

• Hafif evredeki bir kişi (çoğu zaman sigarayı bırakırsa) neredeyse normal bir yaşam süresine sahip olabilir.

• Ancak ağır veya çok ağır evredeki bir hastanın ömrü, normal popülasyona göre kısalır.

Kısacası, teşhis ne kadar erken konulursa, sigara ne kadar erken bırakılırsa ve tedaviye ne kadar uyulursa, o kadar uzun ve kaliteli bir hayat yaşanır. Sigara içmeye devam etmek maalesef bu süreyi çok kısaltıyor.

Bu hastalığın kronik ve ilerleyici olduğunu bilmek lazım. Ömür beklentisini en çok düşüren şeyler: Akciğerin hava değişimi kapasitesinin azalması ve sık sık hastaneye yatma ihtiyacı (ataklar). Her atakta akciğerler biraz daha hasar görüyor. Eğer hasta sık sık KOAH atağı geçiriyorsa, bu maalesef ömrü kısaltır. Bu yüzden verilen ilaçları aksatmamak ve özellikle de kışın çok dikkatli olmak lazım. Atakları önlemek, ömrü uzatmanın en iyi yoludur.

Bu çok acı bir konu, benim babam KOAH'tan dolayı çok zor günler geçirdi. Doktorlar bize hep şunu söyledi: Önemli olan FEV1 değeri. Bu, akciğerlerin tek saniyede dışarı atabildiği hava miktarı. Bu değer ne kadar düşükse, durum o kadar ciddidir ve maalesef yaşam beklentisi de o oranda düşer. Ama sadece FEV1 değil, hastanın genel durumu da çok önemli. Babamın son yıllarında en çok yaşam kalitesi düştü. Sürekli nefes darlığı çekmek, maalesef hayat süresinden çok, o süreyi nasıl geçirdiğinizi etkiliyor. Sigarayı bıraksa bile, hasar geri gelmiyor ama ilerlemesi yavaşlıyor.

Kimse kesin bir sayı veremez ama kabaca şunu söyleyebiliriz: Hafif KOAH'ta yaşam beklentisi normale yakındır. Hastalık ilerledikçe (özellikle çok ağır evrede), normal beklenen yaşam süresinden 5 ila 10 yıl kadar kısalma görülebilir. Ancak bu sadece bir istatistiktir. KOAH'ı olan, 90 yaşına kadar yaşayan da var. Unutma, en büyük belirleyici FEV1 değeri ve sigara geçmişi/devamlılığıdır. Bunlar dışındaki her şey, hastanın yaşam tarzına ve tedaviye ne kadar uyduğuna bağlı.

Benim için bu hastalığın en kötü yanı yaşam kalitesini düşürmesi. Ömrün ne kadar olduğu önemli değil, eğer sürekli oksijen makinesine bağlı yaşıyorsanız ve merdiven bile çıkamıyorsanız. KOAH'ta bence en kritik faktörler: yandaş hastalıklar. Kalp yetmezliği, diyabet ve akciğer enfeksiyonları gibi ek hastalıklar varsa, maalesef ömür beklentisi azalır. Düzenli ilaç kullanmak, grip ve zatürre aşılarını yaptırmak ve bol bol yürümek (doktor kontrolünde) yaşam kalitesini ve süresini ciddi anlamda uzatır. Kesinlikle sigara içilen ortamdan uzak durulmalı.