Doğru bilginin kaynağı hem akıl hem deney diyen görüşe ne denir?

Doğru bilginin kaynağı hem akıl hem deney diyen görüşe kritisizm veya eleştirel rasyonalizm denir. Bu görüş, rasyonalizm ve empirizm arasındaki aşırılıkları reddederek, bilginin oluşmasında hem aklın hem de deneyin önemli bir rol oynadığını savunur.

Kritisizmin en önemli temsilcisi Immanuel Kant’tır. Kant’a göre, bilgi iki kaynaktan gelir:

1. A priori bilgi: Deneyimden bağımsız olarak, aklın doğuştan sahip olduğu bilgidir. Örneğin, 2 + 2 = 4 bilgisi a priori bilgidir.

2. A posteriori bilgi: Deneyim yoluyla elde edilen bilgidir. Örneğin, “Su 100 derecede kaynar” bilgisi a posteriori bilgidir.

Kant’a göre, doğru bilgi ancak a priori ve a posteriori bilginin bir araya gelmesiyle oluşabilir. Akıl, deneyimden gelen verileri işleyerek ve yorumlayarak onlara anlam kazandırır. Deneyim ise, aklın hipotezlerini test etmemize ve doğrulamamıza imkan verir.

Kritisizm, bilginin kaynağı konusundaki en kapsamlı ve tutarlı görüşlerden biri olarak kabul edilir. Bu görüş, hem rasyonalizmin hem de empirizmin haklı yönlerini kabul ederek, bilginin oluşmasında her iki kaynağın da rolünü açıklar.

Kritisizm hakkında bazı önemli örnekler:

Immanuel Kant’ın “Saf Aklın Eleştirisi” adlı eseri. Bu eser, kritisizmin temel ilkelerini açıklayan en önemli eserlerden biridir.

Albert Einstein’ın “Duyular teorinin esiridir” sözü. Bu söz, bilginin kaynağında hem aklın hem de deneyin rol olduğunu vurgulamaktadır.

Karl Popper’ın “Bilimsel Yöntemin Mantığı” adlı eseri. Bu eser, kritisizmin bilimsel yönteme nasıl uygulanabileceğini açıklar.


Katip senin yardımını bekliyor. Cevabını ekle
Giriş yapan üyelerin reklam görmediğini biliyor muydun?
E-posta ile giriş yap