Modifikasyon nedir ve örnekleri nelerdir?

Modifikasyon, canlının yaşadığı şartlara göre kendini değiştirmesi gibi düşün ama bu değişimin çocuğu doğuştan etkilememesi lazım. Yani çevre şartı kalkınca o özellik de kaybolmalı. Ben hep yazın bronzlaşmayı örnek veriyorum. Güneşte kalırsın kararır tenin (modifikasyon), ama çocuğun doğduğunda simsiyah doğmaz senin gibi. Kış gelince de seninki açılır zaten. Kısacası kalıcı iz bırakmayan dış görünüş değişiklikleri.

Modifikasyon mu? Çevreye uyum sağlayıp geçici olarak değişmek demek. Genleri değiştirmediği için nesilden nesile geçmez, en önemli farkı bu. Mutasyonla karıştırmamak lazım. Mutasyonda gen yapısı değişiyor, o kalıtsal olabiliyor. Modifikasyonda genin işi değişiyor sadece. En baba örnek kraliçe arının oluşumu. Aynı yumurtadan çıkıyorlar ama beslenme farkından dolayı biri kraliçe olup yumurtluyor, diğeri kısır işçi arı oluyor. Besin bir çevre faktörüdür ve genin işleyişini değiştirir.

Modifikasyon, genetik yapıyı değiştirmeden, çevresel etkenler nedeniyle bir canlının görünüşünde veya bazı özelliklerinde meydana gelen değişikliklere denir. Yani DNA’sı aynı kalır, sadece dış koşullar sonucu farklılıklar ortaya çıkar. Bu değişiklikler kalıcı değildir; genellikle sadece bireyi etkiler ve sonraki nesillere aktarılmaz.Örnek vermek gerekirse, insanlarda güneşe fazla maruz kalmak ten renginin koyulaşmasına yol açar, ama bu çocuklara geçmez. Bitkilerde ise yeterince su ve ışık alırsalar boyları uzar veya yaprakları daha büyük olur, eksik beslenirlerse gelişimleri sınırlı kalır. Başka bir örnek, hayvanlarda tüy veya kürk renginin mevsime bağlı değişmesidir; genetik değişiklik olmadan çevreye uyum sağlarlar.

Modifikasyon, genetikçilerin dediği gibi, genotip aynı kalırken fenotipin değişmesidir. Yani genin kendisi bozulmuyor, sadece o anki çevreye uyum sağlamak için "kapalı/açık" şeklinde işleyişi değişiyor. Bu yüzden bir sonraki nesle aktarılmıyor, çünkü gen hâlâ sağlam. Sirke sineğinin kıvrık kanatlarının yavrularında düz olması, kalıtsal olmadığını gösteriyor. Bu arada bu olay evrim falan da değildir, sadece bir adaptasyon mekanizmasıdır.

Olay basit; Modifikasyon = çevreye uyum = gen işleyişi değişimi = kalıtsal değil.Çok güzel örnekler var bu konuda. Mesela su bitkisi olan Su Satarı bitkisini biliyor musun? Bu bitkinin suyun altındaki yaprakları şerit şerit inceyken, suyun üstündeki yaprakları normal ve geniştir. Bu da suyun derinliği ve hava ile temas gibi çevre faktörlerinin (ışık ve nem de var işin içinde) aynı genin farklı şekilde çalışmasına neden olmasıdır. Yani genetik yapısı aynı kalıyor, sadece yaşadığı ortama göre farklı görünüşler sergiliyor. Bu tip geçici farklılıklar modifikasyonun en iyi örneklerindendir.

Modifikasyon; sıcaklık, ışık, besin gibi dış etkenlerin etkisiyle genlerin çalışma hızının veya şeklinin değişmesidir. Kısaca gen işliyor ama farklı işliyor. Bu değişiklikler nesilden nesile aktarılmaz.En yaygın örnekleri:

1. Çuha çiçeği rengi: Farklı sıcaklıkta farklı renk.

2. Arıların beslenmesi: Arı sütüyle beslenen kraliçe, polenle beslenen işçi arı.

3. Himalaya tavşanı: Soğukta tüy renginin siyah olması.

4. İnsanlarda: Güneşlenince bronzlaşmak. Spor yapınca kas yapmak.

Modifikasyon dediğin şey, canlıların gen yapısı değişmeden sadece dış görünüşünde, yani fenotipinde çevre etkisiyle oluşan geçici değişikliklerdir. Kalıtsal değildir bu, yani yavruya aktarılmaz. Mesela bir kas geliştirdin diyelim sporla, bu senin modifikasyonun sayılır, çocuğuna güçlü kaslar miras kalmaz, o da spor yaparsa kas yapar. En bilinen örnekleri de Çuha çiçeği mevzusu.