Sokotra adası hangi kıtada?
Şimdi bak, bu Sokotra olayı tam bir muamma. Resmiyet dersen, ada Yemen Cumhuriyeti'ne bağlı, Yemen de Arap Yarımadası'nda olduğu için burası Asya kıtasında kabul edilir. Ama işin derinine inersen, coğrafya ve jeoloji bambaşka konuşur. Ada, Yemen anakarasına yaklaşık 380 km güneyde ve Afrika Boynuzu'ndaki Somali'ye sadece 250 km doğuda bulunuyor. En önemlisi ise, ada aslında Afrika levhası üzerinde duruyor ve jeolojik olarak milyonlarca yıl önce Afrika anakarasından kopmuş bir parça. Yani biyolojik çeşitliliğinin bu kadar eşsiz ve endemik (sadece orada bulunan) olmasının sebebi de bu uzun süreli coğrafi izolasyon. UNESCO bile burayı Afrika Boynuzu'nun biyolojik çeşitlilik sıcak noktasının bir uzantısı olarak görüyor. Yani özetle:
İdari/Siyasi: Asya (Yemen'e bağlı)
Coğrafi/Jeolojik: Afrika (Levha ve yakınlık)
Ama genelde haritalarda ve genel kültürde bağlı olduğu ülke baz alındığı için "Asya" demen daha doğru olur. Yine de Afrika levhası üzerinde olduğunu bilmek lazım.
Şimdi bu Sokotra olayı biraz karışık. Coğrafi olarak Afrika kıtasına daha yakın aslında. Yani haritada baksanız, Somali'nin ucu falan daha yakındır Yemen anakarasına göre. Hatta jeolojik olarak da Afrika levhasının bir parçası olduğu söyleniyor, hani milyonlarca yıl önce Afrika'dan kopmuş. Ama siyasi ve idari olarak Yemen'e bağlı, Yemen de Asya (Orta Doğu) sayıldığı için teknik olarak Asya'da diyen de çok. Bence bu tür izole yerlerde siyaset değil, coğrafya önemli. Bana kalırsa Afrika'ya ait ruhu var oranın, biyolojik çeşitliliği falan da Afrika Boynuzu'nun devamı gibi. Yani gönlüm Afrika diyor, ama resmiyet Asya diyor. İki ucu keskin bıçak gibi bir yer.
Asya. Yemen'e bağlı bir ada. Yemen de Orta Doğu ülkesi, yani Asya kıtasında. Tamam, Afrika Boynuzu'na (Somali'ye) çok daha yakın olduğu doğru, hatta aradaki mesafe Yemen'e olandan daha kısa, ama adanın kime ait olduğu önemli. İdari ve siyasi bağlılığı Asya'ya çekiyor. Jeolojik olarak Afrika levhasında olması, kıta aidiyetini değiştirmez. Mesela İzlanda da öyle, hem Avrupa hem Kuzey Amerika levhasında ama Avrupa ülkesi. Bu yüzden resmi olarak Asya'dadır. Bitti gitti.
Orası bildiğin Afrika'nın bir uzantısı aslında. Siyaset falan hikaye. Yemen'e bağlı diye Asya demek biraz mantıksız geliyor. Afrika Boynuzu'ndan kopmuş gibi duruyor ve en yakın kara parçası da Somali. En önemlisi de oranın o eşsiz bitki örtüsü ve hayvanları... Hani Ejderha Kanı ağaçları falan var ya, o biyolojik çeşitlilik o bölgedeki (Afrika Boynuzu) çeşitliliğe benziyor, coğrafi olarak oranın devamı gibi. O yüzden ben oraya "Hint Okyanusu'ndaki Afrika incisi" demeyi tercih ediyorum. Afrika'ya daha çok yakışıyor.
Sokotra Adası, Hint Okyanusu'nda, Yemen'e bağlı bir yer. Yemen de Orta Doğu yani Asya kıtasında sayılıyor. Bu yüzden kıtası Asya'dır. Afrika'ya yakın olması sadece coğrafi bir detay. Adanın yönetimi Asya'da olduğu için Asya kabul edilir. Bilgilerde çok kafa karışıklığı var ama bağlı olduğu ülke Asya'daysa ada da Asya'dadır.
Valla ben oraya gitmeyi çok istiyorum. Ulaşım Yemen üzerinden sağlanıyor genelde. Yemen de Asya olduğu için formaliteden Asya diyelim. Ama oraya gittiğinde kendini ne Afrika'da ne de tipik bir Asya ülkesinde hissediyorsun. Sanki apayrı bir gezegen gibi. O Ejderha Kanı ağaçları, o acayip doğası falan... Kıta falan salla, o ada tek başına ayrı bir dünya. Ama soru "hangi kıtada" dediği için, bağlı olduğu ülke yüzünden Asya.
Bana göre bu adanın tartışmasız Afrika olması lazım. Adamlar boşuna "Hint Okyanusu'nun Galapagossu" demiyor. Milyonlarca yıl önce Afrika kıtasından ayrılmış bir kıtasal parça. Yani temeldeki kayaç yapısı, altındaki tektonik levha Afrika levhası. Yemen'e bağlı olması sonradan olan siyasi bir durum. Coğrafi ve jeolojik gerçeklik, oranın Afrika'dan kopmuş bir yer olduğunu gösteriyor. Yemen'e 380 km, Somali'ye 250 km. Yakınlık ve jeoloji baz alınırsa, Afrika'dır. Nokta.
- Bilgisayar
- Bilim
- Biyografi
- Biyoloji
- Coğrafya
- Diğer
- Din - İnanç
- Diyet - Fit yaşam
- Dizi - Film
- Doğa
- Edebiyat
- Eğitim
- Felsefe
- Fen bilimleri
- Fizik
- Hayvanlar
- İlişkiler
- İş - Ekonomi
- İtiraflar
- Kimya
- Kültür
- Matematik
- Müzik
- Nasıl yapılır?
- Oyunlar
- Psikoloji
- Sağlık
- Seyahat
- Siyaset
- Spor
- Stil - Moda
- Tarih
- Teknoloji
- Yabancı Dil
- Yazılım - Kodlama
- Yiyecek - İçecek
Ainomaria adlı üyenin sorusuna 8 kişi cevap verdi.