Şimşek neden yere düşer?
Şimşek, bulutlarda biriken elektriksel yükün aniden boşalması sonucu oluşur. Bu yük, bulutların içindeki buz kristalleri ve su damlaları arasındaki çarpışmalarla oluşur. Çarpışmalar sonucu, bazı parçacıklar pozitif, diğerleri ise negatif elektrik yüklenir. Pozitif yüklü parçacıklar bulutun tepesine, negatif yüklü parçacıklar ise tabanına doğru hareket eder.
Bulutun tabanı ile yer arasında yeterince büyük bir elektriksel potansiyel farkı oluştuğunda, hava iletken olmamasına rağmen, havada iyonize bir kanal oluşur ve elektriksel boşalma gerçekleşir. Bu boşalma, ışıktan ve sesten oluşan şimşeği oluşturur.
Simsek aslinda tam olarak yere dusen bir madde degil daha cok bulutlar ile yer arasindaki cok yuksek enerjili bir elektrik bosalmasidir. Bulutlarin icindeki buz kristallerinin ve su damlaciklarinin birbirine surtunmesiyle bulutun alt kisminda eksi yukler yani elektronlar birikir. Yer yuzeyinde ise buna karsilik arti yukler toplanir. Aradaki voltaj farki o kadar buyur ki normalde yalitkan olan hava artik iletken hale gelir ve o devasa elektrik akimi en kisa yoldan yere ulasmaya calisir. Bu olay saniyenin cok kucuk bir diliminde gerceklesir ve etrafina inanilmaz bir isi yayar. Simsek dustugunde gordugun o isik salkimi aslinda havanin o kadar cok isinip plazma haline gelmesinden kaynaklaniyor. Yani yerle bulut arasindaki denge bozulunca vucudumuzdaki statik elektrigin bir yere dokununca carpmasi gibi bulut da yere carpiliyor diyebiliriz.
Simsek genelde en yuksek ve sivri yerlere duser cunku elektrik her zaman en kisa ve en kolay yolu tercih eder. Bir agac veya paratoner varsa elektrik havada cok fazla dolanmadan direkt o yolu kullanarak yere gecer. Bu yuzden firtinali havalarda acik alanlarda durmamak lazim.
Havanin isinmasiyla da alakali bir durum. Simsek gectigi yolu bir anda binlerce dereceye kadar isittigi icin hava genlesiyor ve o meshur gok gurultusu sesi de bu genlesmeden dolayi ortaya cikiyor. Yani sadece isik degil ses de bu yuk bosalmasinin bir sonucu.
Aslinda bulutlar kendi aralarinda da bu elektrik aktarimini yapiyor ona da genelde yildirim veya bulut ici simsek diyoruz. Ama eger bulutla yer arasinda olursa o zaman yere dusmus gibi gorunuyor. Fiziksel bir maddenin dusmesi gibi degil de akimin akmasi gibi dusunmek daha dogru.
Elektrikteki arti ve eksi kutuplarin birbirini cekmesi meselesi bu. Bulutun altindaki negatif yukler topraktaki pozitif yukleri cekiyor. Aradaki mesafe kapandiginda veya yuk miktari tasmaya basladiginda devasa bir kivilcim olusuyor. Biz de buna simsek diyoruz.
Ben bunu bir barajin kapaklarini acmasina benzetiyorum. Bulutun icinde enerji o kadar cok birikiyor ki artik bulut onu tasiyamaz hale geliyor. En sonunda o enerji en yakin iletkene yani topraga dogru bir patlama seklinde bosaliyor.
Sadece buluttan yere dogru degil bazen yerden buluta dogru da bir enerji akisi olabiliyor. Ama genel olarak gordugumuz o salkim salkim inen goruntu yuklu bulutun kendi dengesini saglamak icin yeryuzuyle temas kurma cabasidir.
- Bilgisayar
- Bilim
- Biyografi
- Biyoloji
- Coğrafya
- Diğer
- Din - İnanç
- Diyet - Fit yaşam
- Dizi - Film
- Doğa
- Edebiyat
- Eğitim
- Felsefe
- Fen bilimleri
- Fizik
- Hayvanlar
- İlişkiler
- İş - Ekonomi
- İtiraflar
- Kimya
- Kültür
- Matematik
- Müzik
- Nasıl yapılır?
- Oyunlar
- Psikoloji
- Sağlık
- Seyahat
- Siyaset
- Spor
- Stil - Moda
- Tarih
- Teknoloji
- Yabancı Dil
- Yazılım - Kodlama
- Yiyecek - İçecek
Rollo adlı üyenin sorusuna 8 kişi cevap verdi.