Eşler ne kadar ayrı kalırsa boşanır?

Hukuk öğrencisi olduğum için bu konuya biraz hakimim. Türk Medeni Kanunu'nda, halk arasında "fiili ayrılık" diye bilinen bir boşanma sebebi var. Ancak bu durumun gerçekleşmesi için öncelikle eşlerden birinin açtığı bir boşanma davasının mahkemece reddedilmiş olması gerekiyor. Eğer bu ret kararı kesinleşirse, ve bu kesinleşme tarihinden itibaren bir yıl (eski düzenlemede üç yıldı, yeni düzenlemeyle bir yıla indirildi) boyunca eşler ortak hayatı yeniden kuramamışlarsa, yani fiilen ayrı yaşamaya devam etmişlerse, eşlerden biri bu sebebe dayanarak boşanma davası açabilir. Bu davada hakimin boşanmaya karar vermesi zorunludur ve kusur araştırması yapılmaz. Dolayısıyla, eşlerin ayrı kalma süresi tek başına bir boşanma sebebi olmayıp, ancak reddedilmiş bir boşanma davasından sonraki 1 yıllık süre zarfında ortak hayatı kuramama durumunda bir boşanma sebebi haline gelir. Diğer durumlarda ayrı kalma süresi, evlilik birliğinin temelden sarsıldığının kanıtı olarak gösterilebilir.

Fiilen ne kadar ayrı kaldığınızın bir önemi yok aslında, yani hukuksal bir karşılığı yok "şu kadar ayrı kalınca otomatik boşanma" diye. Hukuken boşanmak için dava açılması gerekiyor. Ama mesela eşin seni terk ettiyse, bu terk süresi en az altı ay sürerse ve bazı hukuki şartlar yerine getirilirse (ihtar çekme gibi), terk nedeniyle boşanma davası açabilirsin. Onun dışında, uzun süre ayrı kalmanız şiddetli geçimsizliğin kanıtı olur sadece, ama yine de dava açman ve hakimi ikna etmen gerekir. Yani süreye takılma, hukuki süreci başlatman lazım.

Ya bu kanunlar sürekli değişiyor biliyorsunuz. En son duyduğuma göre, eğer eşlerden biri daha önce boşanma davası açmış ve o dava herhangi bir nedenle reddedilmişse, o ret kararının üzerinden 1 yıl geçmesine rağmen hala ayrı yaşıyorlarsa, bu durum boşanma sebebi sayılıyor. Yani 1 yıl fiili ayrılık yetiyor. Ama reddedilmiş bir dava yoksa, istediğin kadar ayrı yaşa, boşanmak için normal bir sebep (şiddetli geçimsizlik vs.) göstermen lazım.

Valla benim bildiğim kadarıyla tek başına ne kadar ayrı kalırsan kal, otomatik boşanma diye bir şey yok. Hukuki süreç lazım illa ki. O 3 yıl muhabbeti vardı eskiden, "daha önce boşanma davası açılıp reddedilmişse ve 3 yıl ayrı kalırsan boşanabilirsin" diye. Ama sanırım o süre de şimdi 1 yıla inmiş dediler bir ara. Yani önce bir dava açıp reddedilmesi şart gibi bir şey. Yoksa 5 yıl da ayrı yaşasan gidip dava açman gerekiyor.

Çok ayrı kalmak tek başına boşanma olmuyor. Yani öyle "5 sene ayrı kaldık tamam bitti" diye bir şey yok. Ya anlaşmalı boşanacaksın ya da bir sebep (geçimsizlik, terk vs.) gösterip dava açacaksın. O 1 yıl, 3 yıl muhabbetleri hep daha önce boşanmak için mahkemeye gitmiş ama reddedilmiş çiftler için geçerli. Mahkeme "barışın" dedikten sonra barışmazsan, bir yıl sonunda tekrar dava açma hakkın doğuyor.

Benim bir akraba yaşamıştı bunu. İlk boşanma davası reddedilmişti. Hakim "barışın, tekrar deneyin" demiş. Onlar da barışmayıp ayrı yaşamaya devam ettiler. O ret kararının kesinleşmesinden sonra tam bir yıl ayrı kaldılar, sonra tekrar dava açtı adam. Bu sefer hakim "madem 1 yıl daha ayrı kaldınız ve ortak hayatı kurmadınız, boşanma" dedi. Demek ki o bir yıl kuralı çok önemli, ama dediğim gibi, o da önceki davanın reddedilmiş olmasına bağlı. Yoksa normalde kaç yıl ayrı kalsan da kendiliğinden boşanmıyorsun.